KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – XXI

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – XXI

by | Aug 10, 2026 | Annunzi

F’din is-sensiela qed naqbdu ma’ ismijiet ta’ postijiet – ħafna minnhom ismijiet qodma tassew, li għalkemm għadhom iduru fi lsienna u għadna ngħiduhom, illum tlifna ħafna mit-tifsira t-tajba tagħhom.

F’dawn l-artikli qed induru mal-ismijiet li hemm fil-ktieb importanti ta’ G. Wettinger: Placenames of the Maltese Islands, li jsemmi ismijiet qodma ta’ postijiet li jinsabu f’dokumenti antiki li hemm maħżuna fl-arkivji ta’ pajjiżna. 

Illum wasalna f’post li jissejjaħ: IL-MEĠIL (bl-ewwel vokali twila – meeġil – anzi naħseb li jkun aħjar ngħidu li bil-pronunzja tal-lum, kien jingħad IL-MIEĠEL.  Fil-fatt kien hemm aktar minn post wieħed: MEĠIL KOTOB, IL-MEĠIL TA’ NARDU, u MEĠIL BAĦAR.  Hemm ukoll FUQ L-IMWIEĠEL, L-IMWIEĠEL TA’ BUBAQRA, L-IMWIEĠEL TAL-GĦAFRIT, IMWIEĠEL IL-ĦOFRA, L-IMWIEĠEL TA’ SALA, IMWIEĠEL SEBĦA…u hemm iktar.

(more…)
KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – XX

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – XX

by | Jul 13, 2026 | Kliem li m'għandniex nitilfu

F’din is-sensiela qed naqbdu ma’ ismijiet ta’ postijiet – ħafna minnhom ismijiet qodma tassew, li għalkemm għadhom iduru fi lsienna u għadna ngħiduhom, illum tlifna ħafna mit-tifsira t-tajba tagħhom.

Quddiemna jkollna l-ktieb tal-Professur Godfrey Wettinger bl-isem: Place-names of the Maltese Island, u ftit ftit qed induruh biċċa biċċa. (more…)

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – XIV

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – XIV

by | Jun 22, 2026 | Kliem li m'għandniex nitilfu

F’din is-sensiela qed naqbdu ma’ ismijiet ta’ postijiet – ħafna minnhom ismijiet qodma tassew, li għalkemm għadhom iduru fi lsienna u għadna ngħiduhom, illum tlifna ħafna mit-tifsira t-tajba tagħhom. (more…)

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – XVIII

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – XVIII

by | May 25, 2026 | Kliem li m'għandniex nitilfu

F’din is-sensiela qed naqbdu ma’ ismijiet ta’ postijiet – ħafna minnhom ismijiet qodma tassew, li għalkemm għadhom iduru fi lsienna u għadna ngħiduhom, illum tlifna ħafna mit-tifsira t-tajba tagħhom. (more…)

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – XVII

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – XVII

by | May 4, 2026 | Kliem li m'għandniex nitilfu

F’din is-sensiela qed naqbdu ma’ ismijiet ta’ postijiet – ħafna minnhom ismijiet qodma tassew, li għalkemm għadhom iduru fi lsienna u għadna ngħiduhom, illum tlifna ħafna mit-tifsira t-tajba tagħhom.

Quddiemna jkollna l-ktieb tal-Professur Godfrey Wettinger bl-isem: Place-names of the Maltese Island, u ftit ftit qed induruh biċċa biċċa.

(more…)

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – XVI

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – XVI

by | Apr 14, 2026 | Kliem li m'għandniex nitilfu

F’din is-sensiela qed naqbdu ma’ ismijiet ta’ postijiet – ħafna minnhom ismijiet qodma tassew, li għalkemm għadhom iduru fi lsienna u għadna ngħiduhom, illum tlifna ħafna mit-tifsira t-tajba tagħhom.

Quddiemna jkollna l-ktieb tal-Professur Godfrey Wettinger bl-isem: Place-names of the Maltese Island, u ftit ftit qed induruh biċċa biċċa. (more…)

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – XV

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – XV

by | Mar 23, 2026 | Kliem li m'għandniex nitilfu

F’din is-sensiela qed naqbdu ma’ ismijiet ta’ postijiet – ħafna minnhom ismijiet qodma tassew, li għalkemm għadhom iduru fi lsienna u għadna ngħiduhom, illum tlifna ħafna mit-tifsira t-tajba tagħhom.

Quddiemna jkollna l-ktieb tal-Professur Godfrey Wettinger bl-isem: Place-names of the Maltese Island, u ftit ftit qed induruh biċċa biċċa. (more…)

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – XIV

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – XIV

by | Feb 23, 2026 | Kliem li m'għandniex nitilfu

F’din is-sensiela qed naqbdu ma’ ismijiet ta’ postijiet – ħafna minnhom ismijiet qodma tassew, li għalkemm għadhom iduru fi lsienna u għadna ngħiduhom, illum tlifna ħafna mit-tifsira t-tajba tagħhom.

Quddiemna jkollna l-ktieb tal-Professur Godfrey Wettinger bl-isem: Place-names of the Maltese Island, u ftit ftit qed induruh biċċa biċċa. (more…)

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – XIII

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – XIII

by | Jan 26, 2026 | Kliem li m'għandniex nitilfu

ĦAĠAR QIM TFISSER ĠEBEL WIEQAF

L-isem Ħaġar Qim ifisser sempliċement “ġebel wieqaf”.  Ħafna minna jippreferu jemmnu li l-isem ifisser “ġebel tal-qima” imma l-ismijiet tal-postijiet dejjem ikollhom tifsira sempliċi:  l-għalqa ta’ Ġanni, Id-dar tan-nanna, ħdejn l-iskola, wara il-knisja, eċċ.  Xi kultant, l-isem ta’ post jingħata fi żminijiet moderni u l-Gvern joħroġ b’xi isem bħal Belt il-Ħażna, jew Belt il-Ġmiel, imma dawn ma tantx jirnexxu u llum ħafna Maltin ma jafux dawn il-postijiet fejn jiġu.  L-ismijiet li qed nitkellmu fuqhom huma dawk li jingħataw min-nies komuni biex bejniethom jiftehmu għal fejn qed jgħidu.  (more…)

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – XII

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – XII

by | Jan 6, 2026 | Kliem li m'għandniex nitilfu

F’din is-sensiela qed naqbdu ma’ ismijiet ta’ postijiet – ħafna minnhom ismijiet qodma tassew, li għalkemm għadhom iduru fi lsienna u għadna ngħiduhom, illum tlifna ħafna mit-tifsira t-tajba tagħhom. (more…)

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – XI

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – XI

by | Dec 10, 2025 | Kliem li m'għandniex nitilfu

F’din is-sensiela qed naqbdu ma’ ismijiet ta’ postijiet – ħafna minnhom ismijiet qodma tassew, li għalkemm għadhom iduru fi lsienna u għadna ngħiduhom, illum tlifna ħafna mit-tifsira t-tajba tagħhom.

(more…)

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – X

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – X

by | Nov 18, 2025 | Kliem li m'għandniex nitilfu

F’din is-sensiela qed naqbdu ma’ ismijiet ta’ postijiet – ħafna minnhom ismijiet qodma tassew, li għalkemm għadhom iduru fi lsienna u għadna ngħiduhom, illum tlifna ħafna mit-tifsira t-tajba tagħhom. (more…)

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – IX

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – IX

by | Oct 28, 2025 | Kliem li m'għandniex nitilfu

F’din is-sensiela qed naqbdu ma’ ismijiet ta’ postijiet – ħafna minnhom ismijiet qodma tassew, li għalkemm għadhom iduru fi lsienna u għadna ngħiduhom, illum tlifna ħafna mit-tifsira t-tajba tagħhom.

(more…)

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – VIII

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – VIII

by | Oct 13, 2025 | Kliem li m'għandniex nitilfu

IL-GUDJA U L-GWIEDI:

Aħna l-Maltin, klieb tagħna nfusna.  L-ewwel inżarmaw il-lingwa minn ħafna kliem, u nisparpaljaw u nitilfu t-tifsira ta’ ħafna kliem ieħor.  Imbagħad nilmentaw li l-Malti m’għandux kliem biżżejjed. Kulma jkun jonqos ikun li meta xi ħadd jipprova jfakkar it-tifsira ta’ ċertu kliem, jgħidulu biex ma joqgħodx jaqla’ ħafna antikalji mill-qabar. (more…)

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – VII

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – VII

by | Sep 24, 2025 | Kliem li m'għandniex nitilfu

ĠIBĦA, MIĠBĦA, IMĠIEBAĦ

Xi kultant tagħmel il-kuraġġ għax tara kelma qadima terġa’ tidħol f’ilsienna u terġa’ tibda tintuża.  Illum ħafna nies jafu li l-isem L-IMĠIEBAĦ ifisser post fejn jitrabba n-naħal. Jafu li l-imġiebaħ hi l-plural ta’ MIĠBĦA, u miġbħa tfisser post fejn ikun hemm ħafna bejtiet tan-naħal miġburin flimkien – dak li bl-Ingliż tissejjaħ Apiary.  

(more…)

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – VI

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – VI

by | Sep 2, 2025 | Kliem li m'għandniex nitilfu

F’din is-sensiela qed naqbdu ma’ ismijiet ta’ postijiet – ħafna minnhom ismijiet qodma tassew, li għalkemm għadhom iduru fi lsienna u għadna ngħiduhom, illum tlifna ħafna mit-tifsira t-tajba tagħhom. (more…)

IL-FNIEK TAL-GŻEJJER MALTIN

IL-FNIEK TAL-GŻEJJER MALTIN

by | Aug 11, 2025 | Mill-Imnara

Fil-qalba tal-Mediterran ċentrali, il-Gżejjer Maltin – li jinkludu lil Malta, Għawdex u Kemmuna ilhom jiġbdu l-interess tal-popli ta’ madwarhom f’dawk li huma l-aspetti bijoġeografiċi u bl-storja unika tagħhom. Fost l-eqdem speċi introdotti fil-gżejjer hemm il-fenek selvaġġ: speċi li l-preżenza, l-istorja u l-istat tagħha huma kkumplikati daqs it-tessut kulturali tal-arċipelagu. Għalkemm il-fenek ewropew (Oryctolagus cuniculus) m’huwiex endemiku għal Malta, il-popolazzjonijiet li saru selvaġġi mal-mogħdija taż-żmien ħadu karatteristiċi li jiddistingwuhom minn dawk kontinentali. Din il-kitba tesplora r-rwol ekoloġiku, l-oriġini, u s-sinifikat lokali tal-fenek selvaġġ f’Malta, fil-kuntest Mediterranju. (more…)

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – V

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – V

by | Jul 22, 2025 | Kliem li m'għandniex nitilfu

F’din is-sensiela qed naqbdu ma’ ismijiet ta’ postijiet – ħafna minnhom ismijiet qodma tassew, li għalkemm għadhom iduru fi lsienna u għadna ngħiduhom, illum tlifna ħafna mit-tifsira t-tajba tagħhom. (more…)

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – IV

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – IV

by | Jun 30, 2025 | Kliem li m'għandniex nitilfu

F’din is-sensiela qed naqbdu ma’ ismijiet ta’ postijiet – ħafna minnhom ismijiet qodma tassew, li għalkemm għadhom iduru fi lsienna u għadna ngħiduhom, illum tlifna ħafna mit-tifsira t-tajba tagħhom. (more…)

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – III

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET – III

by | Jun 4, 2025 | Kliem li m'għandniex nitilfu

Fi tfuliti, il-Maltin li kont nagħmilha magħhom jien, kienu jitkellmu bil-Malti tajjeb.  Fost il-kliem li kienu jafu kien hemm l-ismijiet ta’ kull għalqa, mogħdija, sqaq, xagħra, żenqa, u l-partijiet tax-xatt kollu tan-naħa tagħhom, l-art qrib raħalhom li kienu jqisu li hi t-territorju tagħhom.  Ir-raħal l-ieħor ta’ maġenbhom kellu t-territorju tiegħu, u n-nies tar-raħal l-ieħor kienu jafu l-ismijiet tax-xaqliba tagħhom. (more…)

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: MEZZA, QOFFA, QARTALLA, U BIXKILLA

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: MEZZA, QOFFA, QARTALLA, U BIXKILLA

by | May 8, 2025 | Kliem li m'għandniex nitilfu

Nieħdu gost ninnutaw li l-artikli li nxandru f’Ilmiklem.com jidher li jintlaqgħu tajjeb mill-qarrejja tagħna, u ħafna jikkummentaw u jgħidu tagħhom fil-kummenti li jidhru taħt l-artiklu.  Allura llum nixtieq li nieħu ftit vantaġġ minn dan il-fatt u nitlob l-għajnuna tal-qarrejja biex forsi naslu biex nikklassifikaw sewwa id-DUGĦ tal-qasab li dari kien tant indispensabbli għal missirijietna.  Dan hemm bżonn li jsir għax ftit ftit qed jintilef l-għarfien ta’ din is-sengħa tal-qasab, qed nitilfu l-kliem u t-tifsira tajba tiegħu, u qed jibdew l-argumenti ta’ x’inhu xiex.  (more…)

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET II

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET II

by | Apr 15, 2025 | Kliem li m'għandniex nitilfu

Fl-artiklu ta’ qabel dan, tkellimna fuq it-tifsira tal-ismijiet ta’ ċerti postijiet.  Xi kull tant dawn l-ismijiet tant huma qodma li llum m’għandniex idea ċara ta’  isimhom xi jfisser tassew.

Imma llum hawn ħafna min jaf li kull fejn hemm il-kelma “Ħal” bħala parti mill-isem, din hi taqsira tal-kelma “raħal”, u li jekk tmur lura biżżejjed fiż-żmien, il-kelma “raħal” kienet tfisser dak li bl-Ingliż jissejjaħ farmstead jew homestead.ż

(more…)

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET

KLIEM LI M’GĦANDNIEX NITILFU: TAGĦRIF FUQ IT-TIFSIRA TAL-ISMIJIET TA’ ĊERTI POSTIJIET

by | Mar 23, 2025 | Kliem li m'għandniex nitilfu

Fl-Imnara Nru. 29, tal-2005, deher artiklu ta’ Joseph Caruana, bl-isem ta’ Għodda Meħtieġa fil-Bini tad-Dgħajjes.  Ħin minnhom, f’dan l-artiklu nsibu miktub hekk:

Dari mhux l-injam kollu kien jiġi lest għax-xogħol bħal lum, jiġifieri mqatta’ fi twavel, virguni, eċċetra, kollha ta’ diversi ħxunijiet, imma kien jiġi fi zkuk sħaħ. Xi wħud mill-bennejja tad-dgħajjes kienu jimpurtaw zkuk tar-ruvlu mgħawġa apposta biex jintużaw fil-bini tad-dgħajjes. Biex jikkonvertu dawn iz-zkuk fi twavel kien hemm nies tas-sengħa apposta. Dawn kienu jużaw il-lupa. (more…)

Razez Domestiċi t’ Għasafar u Tjur Maltin

Razez Domestiċi t’ Għasafar u Tjur Maltin

by | Feb 28, 2025 | Mill-Imnara

Minn mindu  bdejna niġbru l-informazzjoni fuq razez domestiċi Maltin u l-aktar razez magħrufa, bħalma hi t-tiġieġa Maltija, bdejna niltaqgħu ma’ diversi forom li għal bosta delettanti huma meqjusa bħala annimali tal-lokal. (more…)

Il-BAJTAR TAX-XEWK FIL-GŻEJJER MALTIN

Il-BAJTAR TAX-XEWK FIL-GŻEJJER MALTIN

by | Feb 13, 2025 | Mill-Imnara

Il-pajsaġġ Malti huwa wieħed tassew uniku u pittoresk, imżewwaq b’xagħri mimli flora u fawna, ħitan tas-sejjieħ, u bix-xemx u l-baħar.  Iżda wieħed ma jistax ma jsemmix il-bajtar tax-xewk. (more…)